لازم نیست شاد باشید تا بخندید، کافی است بخندید تا شاد شوید!

 

 

مراجعین بسیاری دارم که در جلسات  بیان میکنند دیگر قادر به خندیدن نیستند، چرا که اعتقاد دارند خوشحالی  مدت هاست که از زندگی آن ها بیرون رفته است و اگر تظاهر به شادی کنند این یک “خودفریبی” است! اگر شما نیز چنین باوری دارید بد نیست با همدیگر مروری بر ادبیات علمی و پژوهشی درباره لبخند و خنده و نیز تاثیرات آن ها بر افراد داشته باشیم.در این مقاله تلاش نموده ام برخی از جالب ترین  یافته ها و در عین حال کاربردی ترین نکات مربوط به نقش لبخند و خنده مطرح شود. با ما همراه شوید:

وانمود کردن به خوشحالی و داشتن ژست لبخند واقعا منجر به شادمانی می شود!

درست است که از” ته دل خندیدن” بهترین ومفید ترین نوع خنده است  اما شواهدی وجود دارد که نشان می دهند حتی وانمود کردن به خوش حالی و داشتن حالت چهره ای گشاده می تواند تا حدود بسیار زیادی اثرات جسمی و روانی مثبت را در بدن ما به وجود آورد و حتی این میزان کار آمدی برابر شرایطی است که ما واقعا و از ته دل می خندیم. در یک بررسی بسیار جالب کنترل شده ی آزمایشی، محققان دست به بررسی این میزان بر کودکان پیش دبستانی زدند. آن ها در پژوهش خود، تعدادی از کودکان دختر و پسر ۳ تا ۵ سال را به شکلی تصادفی در دو گروه قرار دادند.برای  گروه اول داستان هایی که جنبه طنز داشت تعریف کردند و برای گروه دوم فقط مدادی را لای دندان هایشان به نحوی قرار می دادند که کودکان ناخواسته ژستی شبیه لبخند می گرفتند. نتایج تعجب برانگیز بود  : در گروه دوم نیز مشابه گروه اول و فقط ژست خنده موجب ترشح موادشیمیایی مسرت بخش مانند اندروفین شده بود! (آندروفین ها، موادی شبه مورفینی هستند که در بدن اثر ضد درد و آرام بخشی دارند).

نقش خنده در تخلیه ی هیجانی و کمک به تعادل احساسات و ایجاد آرامش

حتما شنیده اید که از جانب متخصصان روان گفته می شود  وقتی حال روانی تان خوب نیست هیچ اشکالی ندارد که گریه کنید و تخلیه شوید! باید اضافه کنم،  احساسات مثبت( مانند خوشحالی، نشاط ،عشق و…) نیز درست مانند احساسات منفی (مانند غمگینی، دلهره، تنش و…) نیاز به تخلیه شدن دارند . شاید بهترین پیشنهاد برای بیرون ریزی و تخلیه هیجانات مثبت، استفاده از خندیدن، آن هم با صدای بلند باشد! خوب است بدانیم، احساس “آرامش” چیزی فرای احساس “لذت” است و ما برای رسیدن به یک حس خوب آرامش، نه تنها نیز به رهایی احساسات ناخوشایند خود را داریم ، بلکه لازم است، هیجانات خوش آیند خود را نیز آزاد کنیم . پس از همین امروز دست به کار شوید ، به احساسات خود بها دهید و آن ها را در شرایط زمانی و مکانی مناسب بیرون بریزید . به زودی متوجه می شوید حاصل چنین برخوردی با احساسات ارزشمندتان، رسیدن به یک وضعیت بهینه و متعادل هیجانی خواهد بود، وضعیتی که برای  تجربه ی احساس آرامش واقعا به آن نیاز داریم .

مفهوم سرایت روانی در خنده

یکی از ویژگی‌های خنده، خصوصیت مسری بودن و سرایت آن به دیگران است‌.  شبیه به دیگر حالت های روانی (مانند غمگینی، داشتن استرس ، تنش یا دلهره ) چنان چه ما دارای احساس خوش حالی یا شادمانی باشیم، یا حتی ژست لبخند به خود بگیریم، ناخود آگاه این احساس را به طرف مقابلمان نیز القا می کنیم. حتما برای شما نیز تا به حال پیش آمده است که وقتی در برابر کسی قرار می گیرید که احساس خستگی دارد و خمیازه می کشد شما نیز به شکلی کاملا غیر ارادی خمیازه می کشید.در چنین مواقعی حتی احساس خستگی نیز می کنید. بنابراین تعجبی نخواهد داششت که لبخند زدن و خندیدن نیز، سرایت دهنده احساس خوشحالی و شادی به دیگران است. در همین زمینه، اثر گذاری مثبت لبخند به عنوان یکی از مهارت های تاثیرگذاری  بر دیگران مورد بررسی قرار گرفته است و حتی بر اساس آن ها مشخص شده است، لبخند و خندیدن، موجب بهبود روابط فرد با دیگران می شود و عامل صمیمیت را در روابط اجتماعی افزایش می دهد.

نقش خنده  در مراقبت یا افزایش سلامتی جسمانی و روانی

اساس بسیاری از روش های پیش گیری کننده یا ارتقا دهنده سلامتی( مانند انواع مراقبه های آرامش و نیز روش های آرام سازی ذهنی و عضلانی )  ، تنفس های عمیق است . استلال زیر بنایی این امرنیز، ورود بیشترین میزان اکسیژن در مرحله ی “دم “هنگام تنفس و نیز خروج بیش ترین میزان دی اکسید کربن در مرحله ی “بازدم” تنفس از ریه ها می باشد. اما جالب است بدانید که وقتی شما می‌خندید اتفاقی شبیه به تنفس های عمیق، آن هم از عالی ترین نوع آن در بدن شما اتفاق می افتد. درواقع از طریق هق هق خنده ، درست مانند فرآیند یک  سیستم تهویه ی قوی ، شما قادرید هوای تازه بیشتری را وارد ریه های خود کنید و متعاقب آن با خروج دی اکسید کربن  بیشتر، به حفظ سلامتی خود کمک قابل توجهی نمایید.

در همین زمینه پژوهشگران دریافته اند میزان ترشح یک سری هورمون ها دربدن و در اثر خندیدن تغییر می یابد . مثلا کم شدن هورمون های استرس زایی مثل آدرنالین و کورتیزول زمان خندیدن و در برابر افزایش ترشح هورمون‌های شادی بخشی مانند سروتونین از همین دسته اند . نتیجه ی کاهش هورمون های استرس و افزایش هورمون های شادی در بدن نیزبه نوبه خود می تواند منجر به افزایش سلول های تی( گلبول های سفید خون) و در نهایت تقویت سیستم ایمنی بدن شود. مربوط به این مورد، پزشکان معتقدند هـنـگـام خندیدن ایمونوگلوبولین‌ها (به ویژه از  نوع گاما و آلفا) بیشتر ترشح می‌شوند و به این ترتیب سلول‌های دفاعی بدن (مانندگلبول‌های سفید )تقویت می شوند.از سوی دیگر خندیدن بر سلول‌های مغزی و  نیزسیستم عصبی بدن می تواند اثرات مثبت داشته باشد و موجب فعالیت بیشتر نیمکره‌های مغزی شود و حتی به این ترتیب موجب بهبود توجه ، تمرکز، آگاهی و یادگیری شود .

یادبگیریم لبخند داشته باشیم ونه نیشخند

یک نکته ی شایان توجه دیگر درمورد لبخند در نظر داشتن این امر است که لبخند با نیشخند متفاوت است. نشانه های زیر ممکن است دال بر نیشخند باشد تا لبخند . تا حد امکان از آن ها دوری کنید:

لبخندی که موجب بی ارزش کردن دیگران می شود، تمسخر دیگران یا به دیگران خندیدن ، و نیز وقتی شرایط زمانی و مکانی برای ابراز خوشحالی، لبخند و خندیدن وجود ندارد

شوخ طبعی و خندیدن نشانه ای از شخصیت سالم

جدا از مزایای جسمانی و روانی که برای لبخند و خندیدن شرح داده شد، خوب است بدانیم حس شوخ طبعی و خنده یک مکانیسم دفاعی روانی پخته وثمر بخش است. است. چنین مکانیسمس در افرادی دیده می شود که از نظر شخصیتی سالم هستند.

یک بار دیگر تاکید میکنم تمام مزایای فوق به شرطی حادث می شوند که این شوخ طبعی و خوش حالی با نیت آسیب به دیگران صورت نپذیرد و به بیانی ساده تر” لبخند و خنده ما وقتی ارزشمند خواهد بود که به تاوان ایجاد ناراحتی عمدی برای دیگران نینجامد.

 

bamboo-leaves

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *